Erzurum'un 325 yıllık manevi mirası Kurşunlu Cami restorasyonu, Vakıflar Bölge Müdürlüğü koordinasyonunda hızla ileriyor. Osmanlı döneminde Şeyhülislam Feyzullah Efendi tarafından 1701 yılında yaptırılan külliye, özgün mimari dokusuyla gelecek nesillere aktarılmak üzere kapsamlı bir onarım sürecine girdi.

Kurşunlu Cami restorasyonu, bölgenin tarihi dokusunu koruma sorumluluğunu da içinde barındırıyor.

Tarihi külliyenin hikayesi ve restorasyon süreci

Sultan Ahmed'in hocalığını yapan ve IV. Mehmed ile II. Mustafa dönemlerinde şeyhülislamlık makamına yükselen Feyzullah Efendi, cami ve medreseyi aynı anda inşa ettirerek bir külliye oluşturmuştu. Kaynaklarda Feyziye Cami ve Medresesi olarak da geçen yapı, kubbesinin kurşunla kaplı olması dolayısıyla halk arasında Kurşunlu Cami adıyla anılmaya başlanmıştı. Yıllar içinde doğal yıpranmalara maruz kalan eser, Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün girişimiyle tamamen aslına uygun prensiplerle yeniden hayat buluyor.

Yaklaşık bir ay önce başlayan çalışmalarda, caminin kurşunla kaplı kubbesi birebir orijinaline sadık kalarak ihya ediliyor. Medrese bölümlerinde de onarım ve yenileme faaliyetleri eş zamanlı sürüyor. Hava koşulları elverirse tüm restorasyon faaliyetlerinin on gün içinde tamamlanacağı, ardından caminin cemaete yeniden açılacağı planlanıyor.

Yetkili açıklamaları: "Tescilli bir eser, titiz yaklaşım gerektiriyor"

Vakıflar Erzurum Bölge Müdürü Murat Uslu, yapılan çalışmalarla ilgili değerlendirmelerde bulundu. Uslu, Erzurum'un tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yaptığına, bu medeniyetlerin izlerinin şehrin her köşesinde görülebildiğine dikkat çekti. Kurşunlu Cami ve Medresesi'nin bu çağa bırakılan manevi bir miras olduğunu ifade eden müdür, işin başlangıç aşamasını şöyle özetledi: "Vakıflar Genel Müdürlüğü olarak Kurşunlu Cami ve Medresesi'nde adıyla müsemma bir şekilde önce yıpranan kurşunlarını değiştirmeyle işe başladık. Aynı zamanda bozulan zemin, caminin içerisindeki boya, sıva, caminin ve medresenin müştemilatı, abdesthaneleri ile külliyatlı bir çalışmanın içerisine girdik."

Uslu, yapılan her müdahalenin Kültür Varlıkları Koruma Kurulu onayıyla gerçekleştiğini, tescilli bir eser olması nedeniyle azami titizlikle aslına uygunluk ilkesini benimsediğini vurguladı. "Bu camimiz özel bir cami. Tescilli bir eser olduğu için aslına uygun, Kültür Varlıkları Koruma Kurulunca onaylanan proje dahilinde çalışmalarımızı yürütüyoruz," dedi.

Medresenin bilim mirası ve gelecek planları

Restorasyon kapsamında medresenin tarihi önemi de öne çıkarıldı. Bölge Müdürü Uslu, medresenin geçmişte topluma ilim insanı yetiştirmiş önemli bir kurum olduğunu, tarihi dokusunun ve hassasiyetinin korunduğunu belirtti. Bu bağlamda Diyanet İşleri Başkanlığı ve sivil toplum kuruluşları işbirliğiyle medresenin eğitim faaliyetlerinin devam ettirilmesi hedefleniyor. Ecdad mirasının gelecek nesillere aktarılması misyonuyla hareket eden ekipler, hem yapısal hem de işlevsel boyutta külliyenin canlı tutulması için çaba sarf ediyor.

Kültürel mirasın taşınması için atılan adımlar

Kurşunlu Cami restorasyonu, Erzurum'un zengin kültürel envanterini koruma çabalarının somut bir örneği olarak değerlendiriliyor. Yapılan çalışmalar, mimari kimliğin bozulmaması adına bilimsel yöntemlerle, koruma kurullarının denetiminde yürütülüyor. Külliyenin tamamlandığında hem ibadet hem de ilim merkezi olarak fonksiyonunu sürdüreceği, şehrin tarihi siluetine yeniden kazandırılacağı öngörülüyor.