İskoçya mumya sergisi, Glasgow’da iki büyük müzede etik endişeler nedeniyle büyük bir değişikliğe gidiyor. Kelvingrove ve Hunterian müzeleri, insan kalıntılarının izinsiz sergilenmesinin sorun yaratabileceği gerekçesiyle sergi düzenlemelerini revize etti. Bu kararlar, Haziran ayında güncellenen uluslararası müze etik kurallarının doğrudan etkisi olarak görülüyor.

Serginin Değişen Yaklaşımı

Kelvingrove Müzesi, 1923’te bağışlanan rahip Nekht’in mumyasını tamamen sergiden kaldırdı ve aynı müzede Mısır’dan getirilen bir erkek başı, sağ ayak ve sağ el gibi kalıntıları da geri çekti. Öte yandan, Hunterian Müzesi, Lady Shep‑En‑Hor adlı bir kadının bedenini özel olarak tasarlanmış bir kumaşla örterek ziyaretçilerin görmesini engelledi; ancak kadının süslü lahdi hâlâ sergilenmeye devam ediyor. İki müze de bu adımları, ölen kişilerin rızasının bulunamaması ve etik sorumluluklar çerçevesinde attı.

Etik Kurallar ve ICOM'un Rolü

Uluslararası Müzeler Konseyi (ICOM), Haziran ayında insan kalıntılarının sergilenmesinde onur ve topluluklarla işbirliğini vurgulayan yeni bir etik kılavuz yayımladı. Kılavuz, tüm mumyaların kaldırılmasını zorunlu kılmıyor, ancak kalıntıların geldikleri toplulukların rızasını almadan sergilenmemesini öneriyor. Bu çerçevede, İskoçya’daki müzeler, kendi iç değerlendirmelerini yaparak farklı uygulamalara yöneldi; bir müze tamamen kaldırma, diğeri ise örtme yolunu tercih etti.

Geri Dönüş ve Gelecek Planları

Her iki kurum da, ilgili Mısır otoritelerinden ya da başka bir yetkili kurumdan resmi bir talep gelmesi halinde kalıntıların iadesini değerlendireceklerini belirtti. Ayrıca, soyundan gelen bireylerin rıza göstermesi durumunda da kalıntıların geri gönderilebileceği vurgulandı. Müze yöneticileri, gelecekte benzer durumlarla karşılaşmamak için uluslararası etik standartlarıyla uyumlu prosedürler geliştirmeyi ve topluluk temsilcileriyle düzenli diyalog kurmayı planlıyor.

Bu gelişmeler, müzelerin koleksiyon politikalarını yeniden gözden geçirmesine ve halkın etik beklentilerine daha duyarlı bir sergi deneyimi sunmasına zemin hazırlıyor.