Online market alışverişi, Türkiye genelinde yapılan yeni bir araştırmada tüketicilerin yarısından fazlasının kullandığı bir kanal olarak öne çıktı. Bin 320 yetişkin katılımcıyla gerçekleştirilen çalışmaya göre katılımcıların yüzde 52'si hızlı teslimat ya da dijital market hizmetlerinden yararlanıyor. Araştırma, alışveriş kararında ürün fiyatının yanında zaman, ulaşım, fiziksel efor ve planlama yükünün de etkili olduğunu gösteriyor.

Katılımcılar, haftalık veya daha kapsamlı market alışverişinin liste hazırlığından ürünlerin eve yerleştirilmesine kadar ortalama 111 dakika sürdüğünü bildirdi. Çocuklarla yapılan alışverişlerde bu sürenin 181 dakikaya kadar çıkabildiği belirtildi. Haftada bir kez alışveriş yapıldığı varsayımıyla, yıllık toplam sürenin en az 96 saate ulaştığı hesaplandı.

Online market alışverişi zaman tasarrufu beklentisiyle büyüyor

Araştırmaya göre dijital kanalları kullananların yüzde 48'i zaman kazanmayı tercih nedeni olarak gösteriyor. Kampanya ve fiyat avantajı yüzde 44 ile ikinci sırada yer alırken, markete gitmek için yeterli zaman ya da imkan bulamamak da önemli gerekçeler arasında bulunuyor. Ağır veya hacimli ürünleri taşıma ihtiyacı da kullanıcıların çevrim içi kanalı seçmesinde etkili oluyor.

Katılımcıların beyanlarına göre fiziksel market alışverişinde gidiş-geliş için ortalama 249 lira harcanıyor. Bu miktarın haftalık alışveriş ritmiyle yıllık yaklaşık 12 bin 950 liraya ulaşabileceği hesaplandı. Araştırmadaki bu tutar, katılımcıların verdiği yanıtlara dayanıyor; her hane için aynı maliyeti ifade etmiyor.

Kolaylık yalnızca hızla ölçülmüyor

Tüketicilerin fiziksel alışverişte zorlayıcı bulduğu etkenler arasında sıcak hava, ağır ürünler, kalabalık ve taşıma yükü öne çıktı. Katılımcıların yüzde 46'sı aynı anda birden fazla işle ilgilenmek zorunda kaldığını, yüzde 38'i ise günün kendisine yetmediğini söyledi. Bu sonuçlar, alışveriş kolaylığının yalnızca mağazaya uzaklık veya teslimat süresiyle sınırlı görülmediğine işaret ediyor.

Araştırmada market alışverişini yorucu bulanların oranı kadınlarda yüzde 46, erkeklerde yüzde 36 olarak ölçüldü. Listelerin hazırlanması, evdeki eksiklerin kontrolü ve kampanyaların karşılaştırılması da alışverişe ayrılan toplam zamanı artıran başlıklar arasında yer aldı.

Fiyat karşılaştırması ve karar kontrolü önemli

Online market alışverişi yapanlar için kampanyalar, ilk kullanımda güçlü bir etken olarak öne çıkıyor. Dijital kanalı daha sık kullananlarda ise zaman kazanma, kolaylık ve kişiselleştirilmiş öneriler daha belirleyici hale geliyor. Araştırmada katılımcıların yüzde 47'si yapay zekâ destekli araçlardan daha iyi fiyat veya kampanya bulma desteği beklediğini belirtti.

Bununla birlikte katılımcıların yüzde 40'ı alışveriş kararının kendisinde kalmasını önemsiyor. Bütçeye uygun alternatif ürünler, sepete uygun kampanyalar ve unutulan ürünlerin hatırlatılması; dijital araçlardan beklenen başlıca özellikler arasında yer aldı.

Kazanılan zamanın kullanım alanları

Market alışverişine ayrılan sürenin yarıya inmesi halinde katılımcıların yüzde 26'sı bu zamanı dinlenmeye veya uyumaya ayıracağını söyledi. Sevdikleriyle zaman geçirmek yüzde 19, kişisel bakım ve kendine zaman ayırmak ise yüzde 18 oranında ifade edildi. Bu bulgular, tüketicinin alışveriş tercihini yalnızca ürün maliyetiyle değil, günlük yaşam içindeki zaman yönetimiyle birlikte değerlendirdiğini gösteriyor.

Araştırma sonuçları, fiziksel ve dijital alışveriş kanallarının birbirinin yerine tamamen geçmesinden çok, farklı ihtiyaçlara göre birlikte kullanıldığını ortaya koyuyor. Online market alışverişi özellikle zaman, taşıma ve planlama yükünü azaltmak isteyenler için seçenek oluştururken; ürün seçimi, bütçe ve teslimat tercihleri tüketicinin kontrolünde kalmayı sürdürüyor.