Yurt genelinde mevsim normallerinin altına gerileyen hava koşullarının ardından gözlerin çevrildiği pastırma sıcakları, ekim ayının son günlerinden itibaren Türkiye'yi etkisi altına almaya hazırlanıyor. Yağışlı ve soğuk sistemlerin çekilmesiyle birlikte yerleşecek güçlü yüksek basınç alanı, sonbaharın son dönemecinde güneşli ve ılık günlerin yaşanmasını sağlayacak.

Atmosferik hareketlilik doğrultusunda şekillenen bu geçici ısınma dönemi, özellikle gündüzleri açık gökyüzü sağlarken geceleri ise belirgin bir ayaz getirecek. Başta Marmara, Ege ve İç Anadolu olmak üzere yurdun geniş bir bölümünde termometrelerin yeniden tırmanışa geçmesi bekleniyor.

Pastırma sıcakları ne zaman etkili olacak?

Meteorolojik analizler ve hava modelleri çerçevesinde yapılan değerlendirmelere göre, 2026 yılındaki pastırma sıcakları döneminin 25 Ekim ile 15 Kasım tarihleri arasında gerçekleşmesi bekleniyor. Takvime tam bağımlı olmasa da atmosferik şartlar ekimin son haftasında ısınmanın belirginleşeceğini gösteriyor.

Özellikle 26 Ekim ile 1 Kasım arasındaki günlerde hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin 1 ila 3 derece üstüne çıkacağı tahmin ediliyor. Kararlı yüksek basıncın ömrüne bağlı olarak bu ılıman sürecin genel olarak 3 ila 7 gün devam etmesi, merkezin konumunu muhafaza etmesi durumunda ise sürenin 10 güne kadar uzaması olası görünüyor.

Pastırma yazının karakteristik hava özellikleri

Söz konusu atmosferik süreç boyunca gökyüzünde ve yeryüzünde çok net meteorolojik değişimler meydana gelir. Yüksek basınç merkezinin dikey hava akımlarını baskılaması sebebiyle rüzgar hızını kaybederek sakin, durgun bir atmosfer yapısı oluşturur.

Bulutsuz gökyüzü sayesinde gün boyunca yeryüzü güneş ışınlarıyla ısınırken, akşam saatlerinden itibaren koruyucu örtünün bulunmaması hızlı ısı kaybına yol açar. Bu durum gece ayazının yanı sıra özellikle sabahın erken saatlerinde kara ve deniz üzerinde bölgesel sis ile pusa zemin hazırlar.

Geleneksel ismin Orta Anadolu'daki kökeni

Halk takviminde yüzyıllardır yer edinen bu terim, Orta Anadolu coğrafyasında kış hazırlıkları kapsamında yürütülen geleneksel et işleme yöntemlerinden kaynaklanıyor. Pastırma üretiminde etin tuzlanıp preslenmesinin ardından bozulmadan kuruması için çok özel bir hava dengesine gereksinim duyulur.

Gündüz vakti parlayan kuru ve ılık güneş eti ideal biçimde kuruturken, geceleri oluşan hafif ayaz dokuyu sıkılaştırıp etin olgunlaşmasını sağlar. Sonbaharın kapanış evresinde beliren bu elverişli iklimsel tablo, zamanla halk arasında pastırma sıcakları adıyla anılmaya başlanmıştır.

Büyükşehirler ve bölgelere göre sıcaklık beklentileri

Ülke genelinde yaşanacak geçici ısınma periyodunda kentlere göre beklenen en yüksek gündüz değerleri Meteoroloji tarafından şekillendirildi. İstanbul'da yağışların durmasıyla birlikte gündüz sıcaklıklarının 20 ila 22 derece bandına yerleşeceği, geceleri ise 11 ila 13 dereceye ineceği öngörülüyor.

İç Anadolu'da yüksek basıncın etkisiyle Ankara'da berrak bir gökyüzü eşliğinde gündüz 18 ila 20 derece ölçülecek, gece ayazında ise termometreler 4 ila 6 dereceye kadar düşecek. Süreci en güçlü hissedecek Ege Bölgesi'nde İzmir'de gündüz sıcaklıkları 24-26 dereceye çıkarken, Aydın ve Muğla hattında 27 derece seviyeleri test edilecek. Marmara'nın bir diğer önemli merkezi Bursa'da ise açık havanın etkisiyle 21-23 derecelik değerler hakim olacak.

Akdeniz kıyılarında adeta yaz mevsimini aratmayacak bir tablo çizilirken, Antalya ve Adana çevrelerinde gündüz termometrelerinin 27 ila 30 dereceyi bulması bekleniyor. Güneydoğu Anadolu'da Diyarbakır ve Gaziantep'te gündüzler 25 ila 28 derece seyrederken gece ile gündüz arasındaki fark 15 dereceyi aşacak. Karadeniz kıyılarındaki Trabzon'da ılık hava 18-20 derece civarında seyrederken, Erzurum başta olmak üzere Doğu Anadolu'da gündüz 12-15 dereceye ulaşan hava gece sıfırın altına gerileyecek.