Çin'de bir kreşteki çocukların ve çalışanların yemeklerine gıdada kullanılmaması gereken boya katılmasıyla ilgili davada hapis cezaları verildi. Kurşun zehirlenmesi vakalarının ortaya çıktığı kurumun işletmecisi Li Huifang, ömür boyu hapse mahkûm edildi. Kreş yöneticisi ile mutfakta görevli dört kişi de farklı sürelerde hapis cezalarına çarptırıldı.

Kurşun zehirlenmesi soruşturmasında 247 çocuk

Temmuz 2025'te gündeme gelen olayda 251 çocuğun kan değerleri incelendi. Test edilen çocukların 247'sinde normalin üzerinde kurşun saptanırken, kurumda çalışan 28 kişinin sonuçlarında da yüksek değerler görüldü.

Soruşturmada yiyeceklere katılan maddelerin mutfakta kullanılan sıradan gıda boyaları olmadığı belirlendi. Ürün ambalajlarında besinlerde kullanılmaya uygun olmadıkları yazmasına rağmen boya ve pigmentlerin hamura karıştırıldığı tespit edildi. Amaç, kek ve dolgulu hamur işlerini daha renkli göstererek kreşin tanıtımında çekici bir görünüm elde etmekti.

İki ayrı yemekten alınan örnekler üzerinde yapılan incelemede, izin verilen kurşun miktarının 2 bin katını aşan seviyeler bulundu. Mahkeme, çocuklara ve çalışanlara sunulan yiyeceklerle ilgili talimatın işletmeci ve yönetici tarafından mutfak personeline verildiğine hükmetti.

İşletmeci, yönetici ve mutfak personeline ceza

Li Huifang hakkında müebbet hapsin yanı sıra siyasi haklardan ömür boyu yoksun bırakma kararı da verildi. İşletmecinin 500 bin yuan tutarındaki kişisel varlığına el konulması hükme bağlandı. Kurumun yöneticisi Zhu Jinglin ise 15 yıllık hapis cezası aldı. Mutfağın dört çalışanına verilen cezalar 6 ila 8 yıl arasında değişti.

Dosya yalnızca yemek hazırlama süreciyle sınırlı kalmadı. İncelemede bir hastanedeki çocuk kan testi kayıtlarının değiştirilerek kurşun değerlerinin gerçekte olduğundan düşük gösterildiği de saptandı. Yerel görevliler ve sağlık kuruluşlarıyla ilgili ihmaller soruşturmaya konu olurken yetkililer hakkında disiplin işlemleri yürütüldü.

Çocukların kurşuna maruz kalması neden riskli?

Dünya Sağlık Örgütünün bu vakadan bağımsız genel değerlendirmesine göre, kandaki kurşun için zararsız olduğu bilinen bir alt sınır bulunmuyor. Gelişimleri devam eden çocuklar, bu ağır metalin etkilerine yetişkinlere göre daha duyarlı. Maruziyet, özellikle beyin ve sinir sistemi üzerinde kalıcı sonuçlar doğurabiliyor.

Kurşun vücutta birden fazla organa yayılabiliyor ve kemiklerle dişlerde birikebiliyor. Düşük kan değerleri bile öğrenme, davranış ve zihinsel gelişim sorunlarıyla ilişkilendiriliyor. Kurumun aktardığı riskler, belirli bir çocuğa konmuş tanı anlamına gelmiyor; genel sağlık etkilerini açıklıyor.

Kurşunla temas yalnızca yiyeceklere katılan maddeler üzerinden gerçekleşmiyor. Boyalar, bazı mutfak malzemeleri ve kozmetik ürünler ile endüstriyel kirlilik ve kayıt dışı geri dönüşüm faaliyetleri de maruziyet kaynakları arasında yer alıyor. Çin'deki davada ise temel olay, gıda kullanımına uygun olmayan pigmentlerin çocuklara sunulan yemeklere eklenmesi oldu.